Okul çıkışı arabada ya da akşam yemeğinde sorulan klasik soru: "Bugün okul nasıldı?" Ve neredeyse her zaman aynı cevap: "İyiydi." Bu, çocuğunuzun sizinle konuşmak istemediği anlamına gelmez. Çoğu zaman soru çok geniştir; çocuk koca bir günü tek cümleye sığdırmakta zorlanır, ya da o an yorgundur ve anlatacak enerjisi yoktur.
Önce zamanlamayı ayarlayın
Okuldan yeni çıkmış bir çocuk genellikle acıkmış, yorulmuş ve gün boyu kurallara uymaktan bunalmıştır. Soruları biraz erteleyin. Bir şeyler yedikten, biraz oynadıktan sonra, hatta yatmadan önceki sakin dakikalarda çocuklar çok daha konuşkan olur. Yan yana yapılan işler (birlikte yemek hazırlamak, yürüyüş, araba yolculuğu) göz göze oturup sorgu gibi sorulan sorulardan daha rahat bir sohbet ortamı yaratır.
Sohbeti açan 12 soru
- Bugün seni en çok ne güldürdü?
- Teneffüste kiminle, ne oynadın?
- Bugün sınıfta biri sana iyi davrandı mı? Sen kime iyi davrandın?
- Bugün öğrendiğin bir şeyi bana öğretir misin?
- Günün en sıkıcı anı hangisiydi?
- Öğretmenin bugün kime kızdı, neden?
- Bugün seni zorlayan bir şey oldu mu?
- Bir gün öğretmen sen olsaydın sınıfta neyi değiştirirdin?
- Öğle yemeğinde kimin yanına oturdun?
- Bugün kendinle gurur duyduğun bir an oldu mu?
- Yarın okulda neyi merak ediyorsun?
- Bugünü bir hava durumuyla anlatsan güneşli mi, bulutlu mu, fırtınalı mı?
Bir akşam bütün soruları sormayın. Bir iki soru seçin ve cevabı gerçekten dinleyin. Çocuk, dinlendiğini hissettikçe daha çok anlatır.
Dinlerken dikkat edilecekler
- Hemen çözüm üretmeyin. Çocuk bir arkadaşıyla tartıştığını anlattığında "Sen de ona şöyle deseydin" demek yerine "Bu seni çok kızdırmış olmalı" diyerek önce duyguyu karşılayın.
- Yargılamadan dinleyin. Anlattığı şey sizi endişelendirse bile ses tonunuzu sakin tutun. Aksi halde bir dahaki sefere anlatmamayı seçebilir.
- Siz de anlatın. "Benim bugün işte komik bir şey oldu" diye başlamak, sohbeti karşılıklı hale getirir ve paylaşmayı modeller.
Sessizlik ne zaman işaret olabilir?
Bazı çocuklar doğası gereği daha az konuşur ve bu tamamen normaldir. Ancak daha önce anlatmayı seven bir çocuk birden içine kapanıyor, okula gitmek istemiyor, belirli arkadaşlarından ya da öğretmeninden söz etmekten kaçınıyorsa, bu değişikliği önemseyin. Böyle durumlarda okulla iletişime geçmek ve gerekirse bir uzmandan destek almak, sorunun büyümeden fark edilmesini sağlar.
